Anılan esere göre Kâhta merkezin toplam nüfusu 1.300 kişi olup bunun700’ü Müslüman, 469’u Kürt, 102’si Kızılbaş (Alevi), 29’u Ermeni Gregoryendir.
V. Cuinet’e Göre 135 Yıl Öncesinin Kâhta’sı

V. Cuinet’e Göre 135 Yıl Öncesinin Kâhta’sı

VitalCuinet, tam adı Vital-CasimirCuinet (doğum: 1833 Paris; ölüm: 1896 İstanbul) olan Fransız Coğrafyacı ve Şark bilimcisidir. Türkiye’deVitalCuinet olarak bilinir.Cuinet, coğrafyacı ve şark bilimci olmanın yanında, 1881 yılındakurulan, ikisi Osmanlı, beşi yabancı (İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya, İtalya) olmak üzere yedi kişilik yönetimden oluşan Osmanlı Düyunu Umumiye İdaresi’nin genel sekreterliğini de yapmıştır. Bu kuruluşun amacı iflas eşiğine gelmiş Osmanlı Hazinesinin iç ve dış borçlarını yeniden yapılandırıp hem alacakları tahsil etmek hem de yeni kredi kapılarını aralamaktır.

Cuinet, kurumun epeyce yüksek olan imtiyaz ve itibarınıkendi uzmanlık alanıyla birleştirerekOsmanlı Devleti’nin idari, sosyal, demografik ve özellikle iktisadi yapısınısayısal verilerle açıklayan bir çalışmaya girişir. Bu çalışmada esas maksat para akışı iyi olan Osmanlı işletme ve kaynaklarının tespit edilip gelirinin Düyunu Umumiye İdaresine aktarılmasıdır.Birkaç yıl devam eden bu kapsamlı çalışma sıradan bir tespit çalışmasının sınırlarını aşarak “LA TURQUIE D’ASIE GeographiekAdministive” adıyla birkaç ciltlik kitap haline getirilir.

Kâhta’yla ilgili bilgilereserin 1891 yılı Paris baskısının ikinci (?) cildinde yer almaktadır.Bu eserdeki tespitlere göre KâhtaMamuret-ül Aziz Vilayeti Malatya Sancağına bağlı bir kazadır. Eserin 319. sayfasında Mamuret-ül Aziz Vilayetine, sayfa 370’de Malatya Sancağına bağlı idari birimler sayılırken Kâhta’nın Mırdês/Narince, Şiro/Pütürge ve Gerger olmak üzere üç nahiyesinin bulunduğu kaydedilmiştir. Merkez ve nahiyelere bağlı toplam köy sayısı 360’dır.

Eserin 380 ve 381. Sayfalarında nahiye merkezlerinin nüfusları veriliyor. Buna göreMırdês nahiyesinin nüfusu 400; Şiro nahiyesinin 350, Gerger Nahiyesinin nüfusu ise 600 kişidir.

Aynı sayfada Kâhta’ya bağlı,300 kişi nüfusu olan“Tadjaou Borsun-Kale” isimli başka bir nahiyenin varlığından da söz ediliyor. Ancak bu isimle neresinin kastedildiğini bizce bilinmemektedir.

Anılan esere göre Kâhta merkezin toplam nüfusu 1.300 kişi olup bunun700’ü Müslüman, 469’u Kürt, 102’si Kızılbaş (Alevi), 29’u Ermeni Gregoryendir

İlçenin genel nüfusu46.264 kişidir. Bu sayının 23.100’ü Müslüman, 5.000’i Kürt, 14.371’i Kızılbaş (Alevi), 3.790’ı Ermeni Gregoryendir

Cuinet’in Kürtlerle ilgili tespitinde bir tuhaflık göze çarpmaktadır. Zira diğer etnik gruplar din ya da mezhep aidiyetleriyleifade edilirken Kürtlerin, her nedense, din ya da mezhepleri belirtilmiyor.

Sonuç olarak şunu belirtmekte yarar var; Makalemize esas teşkil eden Cuinet’in çalışmasında birçok maddi hata, abartılı rakam ve tespit mevcuttur. Ne var ki bu hatalı tespit iddiasına dayanak yapılan ya da yapılacak olan kaynaklar da yeterince güvenilir değildir. (örneğin, salnameler)

Kâhta Haber/Mustafa KAYAHAN 

Editör: İsmail KAYA

Bu Habere Tepkiniz Nedir? Bu haber 2020-07-22 09:37 tarihinde yayınlandı. 3412 Defa okundu.