Kahta Haber yazarlarından Mustafa Kayahan'ın Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kâhta Tarihi -2- yazısı..
1835 yılında Kahta Nüfusu

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kâhta Tarihi -2-

“Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Kâhta Tarihi” başlıklıdizinin bu ikinci yazısına esas teşkil eden kaynak, halen Adıyaman Üniversitesi (ADYÜ) Tarih Bölümü Öğretim Üyesi olan Doç. Dr. S. VakkasToprak’ın, “1835 Tarihli Nüfus Sayımına Göre XIX. Yüzyılın İlk Yarısında HISNIMANSUR (Adıyaman)” isimli akademik çalışmasıdır. Çalışmanın yazımıza referans olan tarafıise Osmanlı Arşivi’nde bulunan 1835 tarihli Adıyaman (Hısnımansur) Nüfus Defteri’ndeki sayım kayıtlarının Kâhta’yla ilgili bölümdür.

1835 yılı “erkek nüfusu sayımında” köyler ait oldukları aşiret esas alınarak gruplandırılıp nüfuslarının sayımı yoluna gidilmiştir.Dizi yazımızın bu özet kısmında sayımın Kâhta merkezdeki sonuçları ele alınacak, daha sonraki yazılarda da köylerin nüfus ve toplumsal tarihleri ayrıntılı olarak işlenecektir.

Bilindiği üzere, Osmanlı Devleti’ni içerden kemiren Yeniçeri askeri teşkilatı iflah olmaz bir hale gelmiş; ocağı ıslah etmek için yapılan birkaç girişim de başarısızlıkla sonuçlanmıştı.Nihayet, II. Mahmut ocağı bir şekilde tasfiye etmeyi başarır. Bunun yerine Avrupai bir ordu düzeninin kurulması tasarlanmaktadır.  Uzun vadeli olarak planlanacak yeni askeri düzen için ihtiyaç duyulan erkeklerin hem sayısının hem vasıflarının tespiti de gerekmektedir. Böyle bir tespit, ıslahı düşünülen vergi (cizye) sistemi için de önemli bir veri olacaktır. Bu nedenlerle İmparatorluk genelinde bir “erkek nüfusu sayımı” yoluna gidilir. Ne var ki iyicene hantallaşmış devlet çarkı ve iç kargaşalar hızlı bir sayımın yapılmasına olanak tanımaz. 1831 yılında başlayıp kısa sürede bitirilmesi düşünülen sayım işi, Adıyaman ve Kâhta bölgesinde 1835 yılında ancak gerçekleşir.

Söz konusu sayım sonucunda; Kâhta merkezde 100(yüz) hane ve 163 erkek nüfusunun olduğu kayıtlara geçmiştir. Hanelerin 7’si, erkeklerin ise 18’i Gayrimüslimdir.

Sayımda öğrenme imkânını bulduğumuz başka bir alan ise Mesleki grupların niteliği ve bu mesleklerle uğraşanların sayısıdır. Buna göre Kâhta’da tespit edilen meslek erbabının tamamı gayrimüslimdir; Mevcut 7 (yedi)Gayrimüslim hanesinden biri “Keşiş” hanesi, ikisi Kılıççı (Kesici alet yapan demirci) hanesi, üçü çulha (el tezgâhında bez dokuyan) hanesi, biri de kalaycı hanesidir.

Kâhta Haber/Mustafa KAYAHAN

 

Editör: İsmail KAYA

Bu Habere Tepkiniz Nedir? Bu haber 2020-06-23 14:13 tarihinde yayınlandı. 4950 Defa okundu.