Yazı serisinin ilk bölümlerinde 1927-1955 yılları arasında yapılmış sayımları ele alacağız. Bunun bir nedeni yazıları uzatmaktan kaçınmak, diğer bir nedeni de 1960’dan itibaren Türkçe olmayan bütün köy adlarının değiştirilmiş olmasıdır.
Mustafa Kayahan

Mustafa Kayahan

mustafa.kayahan@kahtahaber.com


Cumhuriyetin Kuruluşuyla birlik icra makamları kararlı ve seri bir şekilde modern devlet yapısını oturtmaya çalışır. Bunu sağlamak için gereken temel verilerin başında nüfus yapısının bilinmesi gelir ki bu da sistemli genel nüfus sayımlarıyla mümkün olur.

Genel sayımlarında, nüfusun toplam sayısı, kadın erkek sayısı, yaş durumu, nüfusun şehir ve köylerdeki sayısı, okuma yazma ve eğitim seviyesi gibi daha birçok özelliğinin öğrenilmesi amaçlanır. Bu amaçla 1927 yılında Cumhuriyet tarihinin ilk genel nüfus sayımı yapılır. Sayım, mali ve teknik olanakların çok sınırlı olduğu bir zamanda yapılmıştır. Bu nedenle bilinmesi istenen özelliklerin çoğu henüz kayda alınamamış, sadece il ve ilçelerin kadın-erkek sayıları ile toplam nüfus sayılarının derlenmesiyle yetinilmiştir.

Biraz aceleyle yapılan bu ilk sayım daha sonra yapılacak sayımlar için bir deneme niteliğindedir. Burada tespit edilen içerik ve uygulama eksiklikleri çıkarılan yeni mevzuatla giderilmeye çalışılır.

Yeni uygulamada sayımın “beş” ve “sıfır”la biten yıllarda, dolayısıyla her beş yılda bir yapılması yasal hale getirilir. Bu çerçevede yapılan 20 Ekim1935 sayımı, nispeten daha sistemli ve ayrıntılıdır.

1990 yılındaki yasal düzenlemeyle sayım aralığı on yılda bire çıkartılmıştır.(sonu “sıfır”la biten yıllarda)

2007 yılından itibaren de “adrese dayalı nüfus sayımı” uygulamasına geçilmiştir.

Köy sayısının fazlalığı yazıyı fazlaca uzatacağını düşünerek Kâhta merkez ve bağlı köyleri ayrı, nahiye ve bağlı köyleri de ayrı makaleler şeklinde yayımlamanın uygun olacağı kanaatindeyiz. Bu doğrultuda sunacağımız ilk makalenin konusu Kâhta merkez ve merkeze bağılı köylerin nüfusu olacaktır. Sonraki yazılarda da nahiye (bucak) ve bağlı köylerin nüfuslarını ele alınacaktır.

Ayrıca, yazı serisinin ilk bölümlerinde 1927-1955 yılları arasında yapılmış sayımları ele alacağız. Bunun bir nedeni yazıları uzatmaktan kaçınmak, diğer bir nedeni de 1960’dan itibaren Türkçe olmayan bütün köy adlarının değiştirilmiş olmasıdır. Bu vesileyle 1960 yılı sayımından itibaren köyleri “yeni ve eski” isimleriyle birlikte yazacağız. 

1927 YILI SAYIMI                                                                                                                                  

İlçenin toplam nüfusu: 32.019

1935 YILI SAYIMI

İlçenin toplam Nüfusu: 32.611; Merkez Nüfusu: 1.127; Köy Nüfusu: 31.484

1940 YILLARI SAYIMI

İlçenin toplam nüfusu 35.019; şehir nüfusu: 1.358; köy nüfusu: 33.661

Genel Yüzölçümü 1.792 km2; Nüfus yoğunluğu (km kareye düşen insan sayısı): 20                                                                                                                                                       Kâhta Merkez: 1.358

İlçeye Bağlı Muhtarlık Sayısı: 19

Merkeze Bağlı Köylerin Nüfusu

Alut: 433; Bibo: 295. Bircik: 226. Bizirin: 336; Çıralık: 382; Daragır: 414. Hamşik: 367. Hamzeyin: 214; Kolyan: 288. Kayreş: 299:  Markik: 220; Mazil: 695; Mülk: 161 Pirot: 177; Salah: 392 Süsyan: 389: Tibil: 308; Tırpal: 342;  Zeytin:  238

Göçebe: 39

1945 YILI SAYIMI

İlçenin toplam nüfusu 35.019; şehir nüfusu: 1.358; toplam köy nüfusu: 33.661

Genel Yüzölçümü 1.792 km2; Nüfus yoğunluğu (km kareye düşen insan sayısı): 20                                                                                                                                                       Kâhta Merkez: 1.391

İlçeye Bağlı Muhtarlık Sayısı: 19

Merkeze Bağlı Köylerin Nüfusu

Alut: 432; Bibo:178; Bildiyan: 362;  Bircik: 228; Bizirin: 328; Çıralık: 390;  Hamşik: 329;Hamzeyin: 219; Kalyan: 304; Kayreş: 311; Markik: 311;  Mazil: 301; Mülk: 172; Pirot: 173; Salah: 374; Süsyan: 333: Şıhbaba:285;  Tırpal: 353;  Zeytin: 253

1950 YILI SAYIMI

İlçenin toplam nüfusu 39.861; şehir nüfusu: 2.596; toplam köy nüfusu: 37.208

Genel Yüzölçümü 1.793 km2; Nüfus yoğunluğu (km kareye düşen insan sayısı): 22                                                                                                                                                      

Kâhta Merkez: 2.653

İlçeye Bağlı Muhtarlık Sayısı: 19

Merkeze Bağlı Köylerin Nüfusu

Alut: 482; Bibo: 187;  Bircik: 333; Bizirin: 389; Çıralık: 466; Daragır: 489; Hamşik: 388;Hamzeyin: 290; Kolyan: 461; Kayreş: 306; Markik: 372;  Mazil: 762; Mülk: 200; Pirot: 202; Salah: 405; Süsyan: 409: Tırpal: 401;  Zeytun: 255

1955 YILI SAYIMI

İlçenin toplam nüfusu 48.811; şehir nüfusu: 3.022; toplam köy nüfusu: 45.789

Genel Yüzölçümü 1.792 km2; Nüfus yoğunluğu (km kareye düşen insan sayısı): 20                                                                                                                                                       

Kâhta Merkez: 3.022

İlçeye Bağlı Muhtarlık Sayısı: 26

Merkeze Bağlı Köylerin Nüfusu

Alut: 547; Bazük: 376; Belveren: 265; Bibo: 245;  Bircik: 380; Bizirin: 463: Bozmiş: 325; Çıralık: 508; Daragır: 534;  Hamşik: 440; Hamzeyin: 295; Karkün: 282: Kirbiz: 665: Kosan: 495; Köseler: 446; Kolyan: 469; Kayreş: 349;  Markik: 363;  Mazil: 831; Mülk: 251; Pirot: 285; Salah: 486; Süsyan: 578: Şıhbaba: 489; Tırpal: 500;  Zeytin: 155.

Kâhta Haber/Mustafa KAYAHAN

Kaynaklar: 1914-15, 1927, 1935, 1940, 1945, 1950 ve 1955 Yılları Genel Nüfus Sayımları İstatistikleri 

Bu Yazıya Tepkiniz Nedir? Bu yazı 1 hafta önce yayınlandı. 923 Defa okundu.