Mesleğe 1973 yılında, “ilk göz ağrım” dediği Kâhta’da başlar. Atandığı okul kültürel asimilasyonun,üstü örtük olarak uygulandığı eğitim kurumlarından biri olan“Kâhta Yatılı Bölge Okulu”dur
Mustafa Kayahan

Mustafa Kayahan

mustafa.kayahan@kahtahaber.com


Kürt Dili,Kürt Basın ve Yazın Tarihi konularında Uzman olan bilim insanı Mehmet Tayfun’un yeni kitabı raflardaki yerini aldı.

Aslen Diyarbakırlı olan Mehmet Tayfun akademi ve yazar çevresinde daha çok “Mehmet MALMİSANİj” adıyla tanınır.

M. Tayfun’un yaşam serüveni Diyarbakır’dabaşlar. İlk, orta ve Lise tahsilini Diyarbakır’da, yüksek tahsilini Ankara üniversitesinde yaparak öğretmen olur. Mesleğe 1973 yılında, “ilk göz ağrım” dediği Kâhta’da başlar. Atandığı okul kültürel asimilasyonun,üstü örtük olarak uygulandığı eğitim kurumlarından biri olan“Kâhta Yatılı Bölge Okulu”dur

Tayfun Hoca, burada,ana koçağından yeni çıkmış çocukların dramına bire bir tanık olur. Bu arada, derslerinin çoğu boş geçen lisede ücretli derslere girip bu eğitim kademsindeki gençliğin dramına da öğretmen olarak tanıklık eder.

Temel eğitim çağındaki bir kuşağın geleceğini heba olmaktan nispeten koruyacak “Eğitim kutsalı”nın yani “eğitimde fırsat eşitliği”nin ise buralara uğrayacağına dair bir işaret görünmemektedir.

Tayfun Hoca, bölgede uygulanan politik realitenin yabancısı değildi. Zira o, buradaki koşulların daha beterini doğup büyüdüğü Diyarbakır’da da, başka yerlerde de görmüştür.

M. Tayfun, yaşadığı ve tanığı olduğu olumsuzlukların üstesinden gelmenin okuyup sorgulayabilen donanımda ve duyarlılıkta yeni kuşak bireylerin yetişmesiyle mümkün olacağının farkındadır. Bunu sağlamak için biraz ümit vadeden gençleri okumaya teşvik eder.(Bende o şanslı gençlerden biriyim ve kendilerine minnet borçluyum) Onlarla, yani bizlerle özellikle ilgilenir. Başarılı da olur ama ilçedeki feodal ve kafatasçı yapıların canını dasıkar. Şikâyet ve soruşturmalar gırla… Önce Kâhta’dan il içi sürgün, peşi sıra il dışına sürgün edilir, ama o atandığı yere gitmeyip istifa eder.

M. Tayfun zamanın en büyük öğretmen örgütü olan TÖBDER’infaal bir üyesidir. Devrin iktidarı ve sıkıyönetimin hedefinde olan bu kitle örgütünün üyeleri de hedeftir.  Bu vesileyle karakol, adliye ve cezaevleri Tayfun Hoca’nın sıkça uğradığı yerler olur.

Ve nihayet 12 Eylül darbesi yapılır. Binlerce aydın insan gibi, Mehmet Tayfun da darbeden nasibini alır. Ancak, onun "Hem Kürt, hem de solcu" olma gibi ekstra sıfatları vardır. Bu nedenle tehlikelilik derecesi epeyce yüksektir.Rahat verilmez; soruşturma, gözaltı, takipler vs. gırla. Tayfun Hoca askeri cuntanın terörü karşısında pes edecek biri değildir, ama yaşam ve çalışma alanı epeyce daralmıştır. 

Neticede yurt dışına çıkmaya karar verir. Sıkıntılı bir yolculuk ve süreçten sonra İsveç’e kadar gider. Demokrasi ve insan haklarının pek iyi işlediği İsveç, dönemin Kürt siyasi sığınmacılarını kabulde çok isteksiz değildir. M. Tayfun’un politik ve aydın sığınmacı olma vasıflarıonun İsveç’e kabulünü ve barınmasını kolaylaştırır.

Tayfun Hoca’nın burada yaptığı ilk şey İsveç dilini öğrenmek olur. Bu arada Kürt Dili ve Edebiyatı ile “yazılı belgelere dayanan” Kürt Tarihi üzerindeki araştırmaları, aksamalı da olsa devam eder. Araştırmaların ilerlemesiyle birlikte dağarcığındaki eksikler de kendini gösterir. Bunların başında, Kürtçenin de dâhil olduğu İrani diller gelir. İsveç Uppsala ve Fransa Sorbondevlet üniversitelerinde İrani dilleri okuyarak bu eksikliği giderir. Ayrıca, Göteborg devlet üniversitesinde 1998’de mastır, 2017’de doktorasını tamamlar.

Değerli Kürt bilim insanı Mehmet Tayfun ya da çokça bilinen mahlasıyla M. Malmisanij birkaç yıldan beri Mardin Artuklu Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı’nda “Dr. Öğretim Üyesi”unvanıyla görev yapmaktadır

M. Tayfun, Kürtçenin lehçeleri olan Kurmanci, Zazaki veSorani’nin yan ısıraTürkçe,Fransızca,Arapça, Farsça ve İsveççe dillerini okuyup konuşabilmekte ve bu dillerle akademik düzeyde yazabilmektedir.Bu zengin lisan haznesi sayesinde Kürt dili, Kürt Basın ve YayınTarihi, KürtKültür ve Edebiyatının Avrupa, İran, Suriye, Güney Kürdistan (Irak Kürdistanı) ve Irak’taki birinci el belge ve kaynaklarına ulaşabilmekte; onları akademik imbikten geçirip kitap halinde bize ulaştırmaktadır. Bu duyarlılıkta hazırlanmışson eseri, “1925’den Önce Ayrılma Taraftarı Kürt Örgütleri”dir. Vate yayınlarından çıkan bu eseri ve diğer eserlerinin çoğuna aşağıdaki adreslerden temin etmek mümkündür.

Kâhta Haber/Mustafa KAYAHAN

Not: Tayfun Hoca’nın kitaplarının çoğu M. Malmisanijadıyla yayımlandığı için aramalarda buna dikkat edilmesi gerekir.

 

M. Tayfun Hoca’nın M. MALMİSANİZ Mahlasıyla Çıkan Son Kitabı: 1925’ten Önce Ayrılma Taraftarı Kürt Örgütleri, Vate Yayınları, İstanbul 2020

 

M. Tayfun Hoca’ya Armağan Edilmiş Bir Eser: Yazınsal Varoluştan Akademik Literatüre Kırmancca (Zazaca), Vate Yayınları, 2020/İst                                                                                                                         (Bu kitap, M. Tayfun’un doğrudan veya dolaylı olarak yetişmelerinde katkısı olan öğrencileri tarafından hazırlanıp yayımlanmıştır)  

 

Kitapların Temin Edilebileceği Birkaç Kitabevinin İletişim Bilgileri

Medya Kitabevi: İstiklal Cad. Elhamra Pasajı No: 130/6Beyoğlu

Tel: 0212 245 66 02

E-mail: medyakitabevi@gmail.com

 

Pirtukakurdi: Kooperatifler Mah. Cahit Sıtkı Tarancı Sok. Kapital Apt. No: 22/A Yenişehir/Diyarbakır

Tel. (0412) 223 61 71

https://www.pirtukakurdi.com/index.php?route=information/contact

 

Ayrıca: İnternet üzerinden satış yapan siteler

 

Bu Yazıya Tepkiniz Nedir? Bu yazı 1 ay önce yayınlandı. 1986 Defa okundu.