Yazımıza konu olan “Hükümet konağı” Hicri 15 Recep 1286, (M: 21 Ekim 1869) tarihli Diyarbakır Vilayet Gazetesi’nin 12. Baskının birinci sayfasında çıkan bir haberdir. Söz konusu tarihlerde Kâhta Kazası Malatya Sancağı üzerinden Diyarbakır Vilayetine bağlıdır. Valilik, ıslahat hareketleri çerçevesinde kendilerine verilen yetkiye dayanarak “DİYARBEKİR” isimli bir gazete çıkarır.

Gazetenin basımını da kendisine ait olan vilayet matbaasında gerçekleştirir. 

Gazete resmi niteliktedir ancak sadece resmi haberleri vermez. Vilayet ve bağlı yerleşimlerde meydana gelen ve kayda değer olayları da haber yapar. Durum böyle olunca zaman zaman Kâhta’yla ilgili haberler de manşete çıkar.

İşte hükümet konağı yapımı haberi de bu manşet haberlerden biridir.Haberin sadeleştirilmiş özeti: Diyarbakır Valisi Kurt İsmail Paşa (1) geçen sene yani 1868 yılında, yeni düzenleme (ıslahat) ve uygulamaları yerinde görmek için (Hısn-i mansur/Adıyaman) taraflarına teftişe çıkar.

Bu arada Kâhta’ya da uğrar.

Hem kaymakamlık merkezi olma hem de mevkisinin önemi nedeniyle burada (Kâhta/Şimdiki Eski Kâhta köyü) yeni bir hükümet konağının inşasının gerekli olduğu tespitini yapar.

unun için kaymakama emir verir. İşe koyulan kaymakam birkaç ay içinde inşaatı bitirdiğini valiliğe yazılı olarak bildirirken yeni hükümet konağının mimari ayrıntılarını da belirtir.

Buna göre:İki katlı binanın alt katında on hayvan alabilecek bir ahır, iki tarafta ikişer oda ve bir sofa; üst katta bir eyvan, dört tarafında sofa ve iki oda vardır. Diğer yerde karşılıklı üçer oda ve sofa mevcuttur. Ayrıca, üst katta bir mutfak, bir kiler ve öteberiyi koymak için bir ek oda (müştemilat) bulunmaktadır. 

Böylece Kâhta yeni ve günün temel ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte bir hükümet konağına kavuşmuş olurken “Diyarbekir Vilayet Gazetesi” de bu çalışmayı önemli bulup 21 Ekim 1869 tarih ve 12. sayasının birinci sayfasında haber yapar (1) Açıklama: Diyarbakır Valisi Hatunoğlu Kurt İsmail Hakkı Paşa 1818 Kars doğumlu olup1897’de İstanbul’da vefat etmiştir.

Osmanlı ordusunda asker olan Hakkı Paşa 1868-1875 yılları arasında Diyarbakır valiliği yapmıştır.